dr Kazimierz  Sedlak, psycholog, twórca i dyrektor firmy doradztwa personalnego Sedlak & Sedlak, wydawca pierwszego polskiego raportu płacowego, twórca portalu poświęconego problematyce wynagrodzeń wynagrodzenia.pl

pracorama.pl: Chciałabym rozpocząć od pytania, które pewnie większość
z nas teraz nurtuje: czy w czasie kryzysu spadły płace w Polsce?

Kazimierz Sedlak: Nie, jest wręcz odwrotnie. Zgodnie z danymi GUS średnie wynagrodzenie w 2009 wzrosło. W porównaniu z większością krajów UE jest to nawet znaczący wzrost. Chciałbym jednak zwrócić uwagę, że, w odczuciu wielu Polaków, wynagrodzenia się obniżyły. Wynika to z faktu znaczących, dwucyfrowych wzrostów płac w 2007 i 2008 roku. Wyraźny wzrost dochodów odnotowany w tym okresie sprawia, że nieznaczny wzrost w 2009 roku subiektywnie spostrzegany i interpretowany jest jako spadek. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że niezależnie od stanu gospodarki zawsze są grupy pracowników których wynagrodzenia spadają i grupy których płace rosną. Związane jest to z sytuacją w poszczególnych sektorach gospodarki oraz indywidualną efektywnością pracowników. Pamiętajmy, że 15 do 20% naszej płacy to wynagrodzenie zmienne i gdy firma ma problemy, to wielu pracowników nie otrzymuje tej części wynagrodzenia, a ich dochody ulegają obniżeniu. Z drugiej strony są również firmy, dla których okres trudności gospodarczych to okres rozwoju i w takich firmach płace rosną.

pracorama.pl: Skąd wziął się pomysł na założenie portalu wynagrodzenia.pl?

Kazimierz Sedlak: Portal powstał w wyniku naturalnej ewolucji firmy. Jestem osobą śledzącą na bieżąco to, co się dzieje w branży HR i wiedziałem, że w Polsce musi pojawić się zainteresowanie problematyką wynagrodzeń. Wynika to z faktu, że do tej pory w naszym kraju funkcjonują raczej archaiczne rozwiązania w tym zakresie. Wcześniej czy później sytuacja musi więc ulec zmianie. Aby pomóc zarówno pracownikom jak i pracodawcom
w przygotowaniu się do tych zmian, wpadłem na pomysł stworzenia portalu wiedzy poświęconego tylko tej problematyce.
Drugim i chyba najważniejszym czynnikiem sprawczym założenia portalu, były moje zainteresowania problematyką wynagradzania. Prawie od zawsze poszukiwałem odpowiedzi na pytanie:  jak powiązać płace z wynikiem pracy i co zrobić, aby zarówno pracownikowi jak i pracodawcy dostarczyć poczucia sprawiedliwości systemu wynagradzania.

pracorama.pl: Na jakiej próbie robione są badania i w jaki sposób bada się wiarygodność zbieranych dla portalu danych, czy są one porównywalne z innymi badaniami?

Kazimierz Sedlak: W 2009 roku, w badaniu płac przeprowadzonym przez portal wzięło udział 90 000 osób. Wiarygodność danych sprawdzana jest kilkakrotnie. Stosujemy różnego rodzaju filtry i narzędzia statystyczne do weryfikacji zbieranych danych. Wiarygodność badań wielokrotnie potwierdzaliśmy porównując ich wyniki z danymi Eurostatu i GUS. Jest to szczególnie widoczne w momencie porównywania relacji zachodzących pomiędzy płacami a stażem pracy, wiekiem, wykształceniem i wieloma innymi czynnikami.
Bardzo dużą zaletą naszych badań jest to, że conajmniej rok wcześniej niż GUS jesteśmy w stanie podać szczegółowe dane dotyczące np. płac w różnych zawodach czy na różnych szczeblach zarządzania.

pracorama.pl: Gdzie w Polsce średnia zarobków jest najwyższa?

Kazimierz Sedlak: Pod tym względem w Polsce nie występują większe zmiany. Od lat najwyższe wynagrodzenia otrzymują osoby pracujące w Warszawie. Płace w stolicy są wyższe o około 25-50 % niż w pozostałych regionach kraju. Wynika to z faktu, że większość centrali firm zagranicznych ma swoje siedziby w stolicy, a jak wiadomo w centralach są najwyższe zarobki. Z drugiej strony jest to wynikiem innej struktury zatrudnienia.
W Warszawie, znacznie więcej niż w pozostałych regionach, pracuje osób na średnim i wyższym szczeblu zarządzania. Z racji pełnionej funkcji ich wynagrodzenia są nieporównywalnie wyższe niż pracowników szeregowych czy specjalistów.

pracorama.pl: Czy uważa pan, że pracodawcy słusznie zatajają wynagrodzenia na konkretnych stanowiskach?

Kazimierz Sedlak: Z punktu widzenia filozofii wynagradzania jest to błąd. Jeżeli wynagrodzenie ma motywować, to jego wielkość oraz zasady przyznawania muszą być oceniane przez pracowników jako sprawiedliwe. Aby tak było pracownik powinien mieć możliwość porównania się z kolegami w firmie i z płacami na rynku. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy znamy stawki płac w firmie i znamy zasady ich przyznawania.

pracorama.pl: Stanowisko: specjalista ds. wynagrodzeń jest dość nowe w Polsce. Jakie kwalifikacje powinna mieć osoba ubiegające się o pracę na takim stanowisku?

Kazimierz Sedlak: Faktycznie. Dopiero w ostatnich latach stanowisko to pojawia się w polskich przedsiębiorstwach. Kwalifikacje potrzebne do pracy uzależnione są od rodzaju wykonywanych obowiązków. Od analityka ds. płac oczekuje się dobrej znajomości narzędzi statystycznych i informatycznych pozwalających na dokonywanie obliczeń, analiz i symulacji. Z kolei od menedżera oczekuje się umiejętności wdrażania strategii wynagradzania. Niezależnie od stanowiska, od wszystkich pracujących w tym zawodzie oczekuje się znajomości problematyki wynagrodzeń. Nie jest to takie proste, gdyż nie ma w Polsce kierunku studiów, na których można by zdobyć taką wiedzę.

pracorama.pl: Czy można porównywać poziom polskich zarobków z innymi krajami? Jakie zagraniczne portale poleciłby pan tym którzy wyjeżdżają?

Kazimierz Sedlak: Porównywać można wszystko ze wszystkim tylko nie zawsze ma to sens. Podobnie jest z płacami. W każdym kraju płace są inne.  Ich wysokość zależy od bardzo wielu czynników ekonomicznych. Do najważniejszych należą produkt krajowy brutto (PKB), koszty życia, wydajność pracy, ceny. Jeżeli uwzględnimy te czynniki, to w Polsce nie jest tak źle, gdyż z roku na rok rośnie siła nabywcza zarabianych przez nas pieniędzy. Oczywiście jest wiele krajów gdzie zarobki są zdecydowanie wyższe i dlatego Polacy wyjeżdżają w poszukiwaniu pracy.
Podejmując decyzje o emigracji zarobkowej warto więc zapoznać się nie tylko ze stawkami płac w danym kraju, ale również z kosztami utrzymania.  Pomocne w tym mogą być takie portale jak: salary.com, salaryexpert.com, payscale.com, erieri.com.

pracorama.pl: Dziękujemy za rozmowę.